Ruimtelijke Ontwikkeling

Editie 10 - December 2015

De provincie Utrecht over 30 jaar

Het gebied dat de provincie Utrecht vormt is heel gevarieerd. Zo zijn er bijvoorbeeld volle steden en drukke fietspaden, maar ook uitgestrekte weides en oude forten. De provincie heeft een grote rol als het gaat om de inrichting van het gebied en moet beleid maken in een snel veranderende wereld. Betekent het feit dat we ons met zijn alleen steeds vaker (willen) verplaatsen bijvoorbeeld automatisch dat er meer provinciale wegen moeten komen? Met meer auto’s en extra luchtvervuiling als gevolg? Of zijn er slimmere oplossingen?

Bekijk in het magazine

Provinciale Commissie Leefomgeving

Om met een frisse blik naar dit soort ingewikkelde vragen te blijven kijken is in 2009 de Provinciale Commissie Leefomgeving (PCL) in het leven geroepen. De PCL is een onafhankelijke adviescommissie die Gedeputeerde Staten (GS) en Provinciale Staten (PS) gevraagd en ongevraagd adviseert over de leefomgeving. De PCL adviseert in een vroeg stadium, wanneer de provincie nog beleidskeuzes moet maken.

Allerlei vakgebieden

Inmiddels heeft de eerste lichting PCL’ers zijn taak erop zitten en zijn er nieuwe mensen aan de slag gegaan. De vernieuwde PCL is anders samengesteld dan voorheen. In de commissie zitten nu mensen uit allerlei vakgebieden. De nadruk ligt op vakkennis en een breed netwerk; de nieuwe leden hebben daarom niet per se – zoals eerder – een link met de provincie.

Een andere bril

Dorien de Wit is voorzitter van de PCL. Van huis uit is zij veranderkundige, gespecialiseerd in netwerken en samenwerkingsvraagstukken in het ruimtelijke en het sociale domein. ‘Wij kijken met een andere bril naar de provinciale vraagstukken,’ zegt ze. ‘Nu is bijvoorbeeld het vluchtelingenverhaal actueel. De provincie heeft misschien geen kerntaak op dit gebied, maar de vluchtelingen die hier gaan wonen hebben in de toekomst wel degelijk invloed op bijvoorbeeld de economie en het vervoer.’

‘Echte toegevoegde waarde’

‘Een ander voorbeeld: hoe verplaatsen we ons over bijvoorbeeld twintig jaar? Als ik morgen vanuit Utrecht met het OV naar een buitenwijk in Rhenen wil moet ik vaak overstappen. Kan dat anders? Ik vind het heel boeiend om vanuit allerlei expertises met dit soort vragen bezig te zijn. We hebben daarbij een echte toegevoegde waarde omdat de provincie vaak maar vier tot acht jaar vooruit kijkt.’

‘Succes bepaald door samenwerking met partners’

‘De rol van de provincie verandert nu ook enorm,’ vervolgt De Wit. ‘Daar zou ik ook over willen adviseren. Hoe werk je samen met ondernemers, gemeenten en maatschappelijke organisaties? Hoe bewijs je je toegevoegde waarde als middenbestuur? Je succes is feitelijk een productieve samenwerking met partners.’

‘Naar buiten!’

Met de vernieuwde PCL gaat ook de manier van adviseren gedeeltelijk op de schop. De Wit: ‘Ik denk dat de impact van bijeenkomsten groot is. Dus gaan we minder rapporten schrijven en meer events organiseren. Denk aan een debat. Of we bezoeken een andere provincie om te kijken hoe ze het daar aanpakken.’

Hugo van der Steenhoven is lid van de commissie. Hij is directeur van de Fietsersbond en zijn expertise ligt bij de beleidsterreinen mobiliteit en ruimtelijke ordening. Van der Steenhoven heeft onder andere meegedacht over de zogenaamde snelfietsroutes die je nu op steeds meer plekken ziet. Ook speelde hij een belangrijke rol bij het plannen van de grootste fietsenstalling ter wereld, die op dit moment wordt gebouwd onder het Centraal Station van Utrecht. De stalling biedt straks ruimte aan zo’n 12.500 tweewielers.

‘Tijd voor innovatieve oplossingen’

Van der Steenhoven: ‘Ik vind het een geweldige tijd om mee te denken over mobiliteit. Er is minder geld beschikbaar voor de aanleg van wegen en er wordt bezuinigd op het openbaar vervoer. Dat betekent dat er volop ruimte is voor vernieuwende oplossingen. Een voorbeeld is het stimuleren van de e-bike. Daarmee kun je een halte die net iets verder weg ligt toch bereiken.

Of gepensioneerde mensen die ritten aanbieden met hun eigen auto en via een website ‘geboekt’ kunnen worden. Handig in dorpen waar mensen er last van hebben dat bussen minder vaak rijden. Het zijn zomaar wat ideeën. De provincie kan partijen bij elkaar brengen om dergelijke initiatieven mogelijk te maken.’

‘Duizenden extra forenzen’

Van der Steenhoven ziet veel mobiliteitskansen voor De Uithof: ‘De Uithof gaat enorm uitbreiden de komende jaren. Zo gaat onder andere het RIVM zich er vestigen. Dat betekent dat er duizenden forenzen bij komen. Er moet goed over worden nagedacht om dat in goede banen te leiden.

Hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat tram en fiets vrij baan hebben naar De Uithof? En hoe stimuleer je dat mensen gaan fietsen of lopen? Ik heb zin om daar met andere experts creatieve oplossingen voor te verzinnen.’

Meer informatie