Bestuur en organisatie

Editie 10 - December 2015

Utrecht eerste fairtrade provincie

Fairtrade gemeenten kenden we al even. Fairtrade provincies nog niet. Daar komt verandering in nu de provincie Utrecht zich als eerste provincie in Nederland fairtrade mag noemen. Een eretitel met verantwoordelijkheden, want adel verplicht.

Bekijk in het magazine

Eén van de vereisten om fairtrade te worden, is dat minstens 45% van de gemeenten binnen de provinciegrenzen dit ook is. Met het ‘toetreden’ van Wijk bij Duurstede en Rhenen kent de provincie in totaal 14 fairtrade gemeenten en wordt ruimschoots aan deze vereiste voldaan (Utrecht kent in totaal 26 gemeenten waarvan de stad Utrecht als eerste gemeente fairtrade was).

Het goede voorbeeld geven

Het binnenhalen van de titel ‘fairtrade provincie’ is niet een kwestie van goede sier maken door aan de buitenwereld te laten zien hoe verantwoord je wel niet bezig bent. Je moet er ook daadwerkelijk wat voor doen. Bijvoorbeeld door zelf het goede voorbeeld te geven en uitsluitend fairtrade producten (koffie, thee, …) in te kopen. Maar ook door het fairtrade-evangelie verder te verspreiden, via media-aandacht of publieksevenementen. En dat is wat de meeste fairtrade gemeenten al jaren doen. Zo stimuleren ze bijvoorbeeld dat er in de lokale winkels fairtrade producten in de schappen liggen. Dit alles is niet vrijblijvend. Als fairtrade-organisatie word je jaarlijks getoetst.

‘Utrecht zet de volgende stap’

Hoewel het beeld inmiddels verschuift, kleeft aan fairtrade van oudsher het misverstand dat het een geitenwollensokkenonderwerp is. Terwijl het bijdraagt aan het oplossen van een aantal van de grote vraagstukken van deze tijd: armoede, uitbuiting, kinderarbeid en de grote belasting van het milieu. ‘Bovendien,’ zegt Jochum Veerman van Stichting Max Havelaar, ‘is fairtrade geen hulp maar handel. Eerlijke handel wel te verstaan. Uit onderzoek blijkt dat consumenten hier positief tegenover staan. En ook bedrijven pakken de handschoen steeds vaker op.’ Dat Utrecht nu de eerste fairtrade provincie van Nederland is, juicht Veerman toe. ‘Ons ultieme doel is dat eerlijke handel de standaard wordt in de markt. Zestig gemeenten in ons land hebben de toon gezet en nu zet de provincie Utrecht de volgende stap. Hopelijk volgen andere provincies snel.’

‘Fairtrade geeft een goed gevoel’

Gedeputeerde Mariëtte Pennarts werd in 2013 benaderd door de gemeenten Utrechtse Heuvelrug en Stichtse Vecht. Of de provincie ook niet fairtrade wilde worden. Burgemeester Frits Naafs van Utrechtse Heuvelrug: ‘Met zoveel actieve fairtrade gemeenten en vrijwilligers die zich hiervoor inzetten, vonden wij dat de provincie eigenlijk niet kon achterblijven. Ik ben er dan ook heel trots op dat het is gelukt om Utrecht de eerste fairtrade provincie van Nederland te maken.’ Naafs vindt het vanzelfsprekend dat je als gemeente bijdraagt aan een duurzame wereld: ‘Een goed leven en een goede toekomst met goede arbeidsomstandigheden zijn niet alleen in Nederland belangrijk, maar overal ter wereld. Daar moeten we onze verantwoordelijkheid voor nemen als gemeenten. Zelf vind ik het belangrijk om fairtrade binnen onze gemeente actief uit te dragen. Ik ben dan ook altijd beschikbaar als ambassadeur voor activiteiten. Fairtrade geeft gewoon een goed gevoel.’

Nederland eerste fairtrade land?

Nu Utrecht en binnenkort waarschijnlijk ook Friesland fairtrade provincie is, lonkt er een nog groter perspectief. Den Haag werd onlangs de 59e fairtrade gemeente en daarbij werd geopperd om Nederland het eerste fairtrade land ter wereld te maken. Jeltje van Nieuwenhoven, vicevoorzitter van de PvdA-fractie in de Haagse gemeenteraad: ‘Zweden is ook in de race om het eerste fairtrade land ter wereld te worden, maar die eer kan Nederland – land van Max Havelaar – toch niet aan zich voorbij laten gaan.’ Van Nieuwenhoven heeft minister Lilianne Ploumen gevraagd zich in te zetten voor Nederland fairtrade land. Deze heeft toegezegd serieus naar dit verzoek te gaan kijken. ‘En dat is geweldig,’ stelt Van Nieuwenhoven.

Fairtrade-titel niet vrijblijvend

‘Ik ben er trots op dat Utrecht eerste fairtrade provincie is. Deze titel is niet 'vrijblijvend', we moeten blijven bewijzen dat we staan voor eerlijke handel met respect voor mens en milieu. De oproep aan het kabinet om Nederland het eerste fairtrade land te wereld te maken steun ik van harte. Laten we er samen de schouders onder zetten, zo is het ons hier ook gelukt.’

Meer informatie