Natuur en milieu

Editie 11 - Maart 2016

Drempels weg voor duurzame energie

De succesvolle mondiale klimaattop in Parijs, windmolens op zee en de discussie over het sluiten van kolencentrales. Nadenken over een nieuw energiesysteem op basis van duurzame energiebronnen is steeds meer een vanzelfsprekendheid geworden. Het is dan ook niet verrassend dat deze energietransitie een speerpunt is voor de provincie. De overgang naar schone energie en een laag energieverbruik zorgt niet alleen voor minder uitstoot van CO2, maar maakt ook de Utrechtse economie sterker. De klimaatmaatregelen leveren namelijk geld op.

Bekijk in het magazine

Een duurzame geldmachine. Daar is toch niemand op tegen? ‘Was het maar zo simpel,’ pareert Hans Kraaij, programmamanager Energietransitie bij de provincie Utrecht. ‘Helaas zijn er genoeg redenen om lucratieve maatregelen niet te nemen. Onze grootste uitdaging is om deze redenen één voor één weg te nemen.’ Huizen isoleren, zonnepanelen, LED-verlichting en windmolens. Allemaal maatregelen met een terugverdientijd van drie tot tien jaar. Dat komt overeen met drie tot dertig procent rente op een investering. Kom daar maar eens om bij je spaarbank. Maar voor bedrijven en particulieren gelden ook andere wetten. Hoe kom ik aan het geld? Wat moet ik precies doen, want ik heb er geen verstand van? Hoe regel ik dit? Allemaal vragen waar je vaak niet direct een antwoord op hebt. Dat is precies waar de provincie om de hoek komt kijken.

Tijd om te oogsten

De provincie heeft de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in een regionaal netwerk van overheden, ondernemers en maatschappelijke organisatie. De Natuur en Milieufederatie Utrecht en de Economic Board speelden een belangrijke rol in deze Regionale Energie Alliantie. ‘Het is nu tijd om te oogsten,’ weet Hans Kraaij. ‘We zitten in de lift als het gaan om het realiseren van nul-op-de-meter woningen. Deze huizen worden supergoed geïsoleerd en het beetje energie dat nog nodig is, wordt opgewekt met zonnepanelen op het dak. De komende twee jaar willen we de eerste 1.500 woningen in onze provincie gerealiseerd zien en – zeker zo belangrijk – er een succesverhaal van maken. Bij nieuwe plannen gaat er altijd wel wat mis. Dat hoort erbij. Belangrijk is wel dat we problemen het hoofd bieden, en er van leren.’ Het creëren van die lerende omgeving en het scheppen van een financieel klimaat waarin partijen durven te investeren, is iets waarin onze provincie uit wil blinken. ‘Maar ook in het landelijk gebied en in het openbaar vervoer zijn we koploper. Samen met LTO en Friesland-Campina werken wij aan een klimaatneutrale melkveehouderij en drie maal raden waar de eerste Nederlandse elektrische bus reed…’

Samenwerken

Monique Hoogwijk is programmamanager Utrechtse Energie bij de gemeente Utrecht. Zij vindt samenwerking met de provincie in de overgang naar schone energie en energiebesparing heel belangrijk: ‘Wij zijn heel ambitieus op dit gebied, net als de provincie. We willen bijvoorbeeld dat in 2020 tien procent van de daken in de stad zonnepanelen hebben, twintig procent van de energie in de gemeente duurzaam opwekken en dertig procent CO2 besparen. Omdat het een nieuw gebied is, is samenwerking bij al die voortvarendheid hard nodig. Hoe meer kennis we daar samen over verzamelen, hoe beter. We doen natuurlijk al veel samen: we wisselen kennis uit, maar lobbyen bijvoorbeeld ook gezamenlijk bij het Rijk.’

Pionieren

Hoogwijk: ‘Bij de ‘nul-op-de-meter’ woningen pionieren we ook samen met de provincie. Het is een innovatief concept. Je laat een huis renoveren en de kosten hiervoor worden verrekend met de besparing op de energierekening. Maar hoe regel je zo’n financiële constructie? Hoe zorg je voor genoeg concurrentie onder de aanbieders van deze renovaties? Samen kijken we hoe je dat het beste aanpakt.’

Meer winst te halen

‘Er valt nog meer winst te halen uit de samenwerking met de provincie,’ denkt Hoogwijk. Bijvoorbeeld door intensiever samen te handhaven: ‘De Wet Milieubeheer verplicht bedrijven tot investeringen in energiebesparing met een korte terugverdientijd. Denk aan isolatie of het invoeren van een energiemanagamentsysteem. Het leidt tot een flinke energiereductie als we ook regionaal actief op deze veplichting gaan handhaven.’

Nog meer maatregelen?

Kraaij: ‘Na een bijeenkomst met maatschappelijke organisaties, initiatiefnemers en adviseurs en een debat hierover in de eerste helft van dit jaar, weten we deze zomer precies waar onze ambitie ligt in de energietransitie. Wat er ook uit komt, ik weet nu al dat we niet alleen staan en dat genoeg collega’s bewoners en ondernemers staan te trappelen om aan de gang te gaan met hun goede ideeën.’

De duurzame wasstraat

Haal je gebouw eens door de duurzame wasstraat. Een team van experts, ingesteld door de provincie verdiept zich op aanvraag in de mogelijkheden voor het verduurzamen van woningen en gebouwen. Het geheim zit hem vaak in een slimme combinatie van bijvoorbeeld triple glas, dak- en gevelisolatie, zonnepanelen en een duurzame energie-installatie die de c.v.-ketel vervangt. Zo ben je al snel een eind op weg naar een energieneutraal gebouw. Onze financiële experts kijken vervolgens naar financieringsconstructies om de milieuvriendelijke make-over haalbaar te maken. De wasstraat is ingesteld op verzoek van de corporatoes en wordt ook vooral daar ingezet. Maar ook vanuit andere projecten bestaat belangstelling.’