Wegen en verkeer

Editie 11 - Maart 2016

Normaal Utrechts Peil: hoe het achter onze dijken droog én mooi blijft

Als inwoner van Utrecht sta je er waarschijnlijk niet zo bij stil, maar droog wonen is lang niet overal in onze provincie vanzelfsprekend. Uiteraard zijn er al veel maatregelen genomen om te zorgen dat we droge voeten houden, maar achterover leunen is er niet bij. Onder meer klimaatverandering zorgt ervoor dat we doorlopend maatregelen moeten blijven nemen. Een voorbeeld van zo’n maatregel is het project Dijkversterking Centraal Holland.

Bekijk in het magazine

De rivierdijk tussen Amerongen en Schoonhoven beschermt een groot deel van de Randstad tegen water uit de Lek. Onderdeel van dit gebied is het dichtbevolkte en economisch belangrijke midden en westen van de provincie Utrecht. Het zou desastreuze gevolgen hebben wanneer dit gebied overstroomt. De dijk tussen Amerongen en Schoonhoven vormt geen acute zwakke schakel, maar om ook in de toekomst verzekerd te blijven van droge voeten is het wel noodzakelijk de dijk te versterken.

Veiliger én aantrekkelijker

De dijkversterkingen vinden waar mogelijk plaats in combinatie met het realiseren van (nieuwe) natuur en/of andere vormen van ruimtelijke ontwikkeling. Zo krijgen we een veiliger regio en wordt het gebied waar de dijk wordt versterkt ook nog eens aantrekkelijker.

Wat werkt waar?

Tot 2018 wordt voor verschillende stukken dijk bepaald welke specifieke oplossing daar het beste is. Na 2020 gaat de uitvoering van de gekozen oplossingen van start.

Samen sterker

Mede onder leiding van de provincie bundelen Rijkswaterstaat en de waterschappen in het gebied hun expertise in dit project, dat bekend staat onder de naam Dijkversterking Centraal Holland. Het project maakt onderdeel uit van het overkoepelende Deltaprogramma.

Historische stadjes houden aangezicht

Door de dijken aan de noordkant van de Lek verder te versterken, wordt een groot deel van het midden en westen van het land beter beschermd tegen overstromingen.

Steviger voordeur

Met de versterking van de dijken krijgt het gebied als het ware een nieuwe, steviger voordeur. Met die nieuwe voordeur is het niet per se nodig om ook de binnendeuren te vervangen. Hooguit moeten deze wat nieuw hang- en sluitwerk krijgen. De binnendeuren in deze metafoor zijn de zogenaamde C-keringen: kleinere dijken die op sommige plekken dwars door historische stadjes lopen.

Enorme impact

Een voorbeeld van zo’n historisch stadje is Oudewater. Ophoging van de dijk in dit stadje zou een enorme impact hebben. Door het besluit alleen de dijk langs Lek en Nederrijn flink aan te pakken, is een aantasting van het historische aangezicht gelukkig niet aan de orde, maar blijft het wel beschermd voor het water.

Minder kosten

Bijkomend voordeel van de gekozen aanpak is dat deze flink wat kosten bespaart. De C-keringen in het gebied worden ‘slechts’ geherwaardeerd tot een zogenaamde regionale kering. De provincie verzorgt deze herwaardering en de waterschappen gaan op een aantal plekken de keringen versterken om aan de provinciale normen te voldoen.

Veiligheid combineren met andere ruimtelijke ontwikkelingen

Bij dijkversterking staat veiligheid natuurlijk voorop. Het project biedt daarnaast ook kansen om slagen te maken op andere onderwerpen. Denk bijvoorbeeld aan ruimtelijke ordening en natuurontwikkeling. De partners in Dijkversterking Centraal Holland kijken in dat kader met veel belangstelling naar de dijkverbeteringsprojecten bij Waterschap Vallei en Veluwe.

Vallei en Veluwe als voorbeeld voor Centraal Holland

Het waterschap voert langs de Randmeren en de Eem dijkverbeteringen uit. Dijkgraaf Tanja Klip-Martin vertelt: ‘Wij doen dat in combinatie met natuurontwikkeling, de aanleg van fietspaden en herstel van cultuurhistorie. Begin 2016 hebben we een stuk van de Arkemheense Zeedijk opgeleverd, inclusief verbeterd fietspad. En bij het herstel van de Grebbeliniedijk hebben we het historische profiel van de eeuwenoude waterlinie teruggebracht en hebben we oude kazematten opgeknapt.’

‘Samen kun je veel meer doen’

‘In een land waar de ruimte beperkt is, kijken we bij dijkprojecten steeds naar kansen om andere ruimtelijke ontwikkelingen mee te nemen,’ vervolgt Klip-Martin. ‘Het gaat bij het aanpakken van dijken allang niet meer om eendimensionale, louter technische maatregelen, maar om projecten die ruimte bieden voor gebiedsontwikkeling. En voor allerlei innovaties. Het is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, overheden en bewoners. Samen kunnen we veel meer doen voor het gebied rond zo’n dijk.’

Meer informatie