Economie en wonen

Editie 11 - Maart 2016

Utrecht pakt kantorenleegstand aan

Leegstaande kantoorgebouwen vormen een bedreiging voor de leefbaarheid en kracht van de steden en dorpen in de provincie. Nog te bouwen kantoren die leeg komen te staan, nemen bovendien kostbare ruimte in.

Bekijk in het magazine

Onze provincie telt steeds meer leegstaande kantoren. Dit komt deels door de economische crisis, maar voor een groot deel door andere manieren van werken. Als gevolg hiervan, is er momenteel veel meer kantoorruimte beschikbaar dan de komende jaren nodig is. Ter illustratie: in 2014 stond er 1,2 miljoen vierkante meter kantooroppervlak leeg in de provincie Utrecht. Dat is maar liefst 19 procent van de totale ‘kantorenvoorraad’. Ondanks de leegstand kan volgens de regels van bestemmingsplannen, nog maximaal 4,3 miljoen vierkante meter aan nieuwe kantoorruimte worden bijgebouwd. De meeste van deze bestemmingsplannen zijn gebaseerd op vastgoedprogramma’s uit de tijd dat iedereen nog overtuigd was van de aanhoudende groei op de kantorenmarkt. Kortom: de provincie Utrecht heeft op dit moment niet alleen teveel kantoorruimte, maar ook teveel capaciteit in bestemmingsplannen voor de bouw van nieuwe kantoren.

Twee sporen: reguleren en faciliteren

De provincie wil dit probleem oplossen door het aanbod aan kantoorruimte terug te brengen naar de (verwachte) vraag. Dat gebeurt op twee manieren. Ten eerste door kritisch te kijken naar geplande nieuwbouwlocaties en een heldere keuze te maken: waar mogen nog nieuwe kantoren worden gebouwd en waar niet? Dit is het zogenaamde ‘regulerende spoor’. In de praktijk betekent dit dat de provincie door sommige bouwplannen een streep zet.

Van kantoor- naar woonruimte

De provincie kijkt ook naar de mogelijkheden om bestaande gebouwen zo aan te passen dat ze weer in gebruik kunnen worden genomen. Als kantoorruimte, maar bijvoorbeeld ook als woonruimte. Dit doet de provincie samen met de OMU. Deze benadering wordt ook wel het ‘faciliterende spoor’ genoemd.

‘Kantoorleegstand is een gedeelde problematiek’

Houten ziet de leegstand van kantoren en bedrijven de laatste jaren steeds verder toenemen. ‘We hebben echt last van de tek naar de stad. Zo staat op kantoorlocatie Molenzoom inmiddels 35 tot 40 procent van het kantooroppervlak leeg,’ zegt Jeroen Zwart, gebiedsmanager bij de gemeente Houten. Hij is aanspreekpunt voor ontwikkelaars, vastgoedeigenaren, huurders en initiatiefnemers. ‘Nadat alle partijen beseften dat ze onderdeel uitmaken van een gemeenschappelijk probleem, hebben zij de handen ineengeslagen. Met elkaar kijken we nu wat er nodig is om het gebied weer gezond te maken.’

‘Er gebeurt echt wat!’

Jeroen ziet veel enthousiasme over de aanpak. ‘Er gebeurt echt wat! De eerste bouwaanvraag voor de transformatie van kantoorruimte naar woningen is inmiddels een feit.’De provincie faciliteert gemeenten met veel leegstand bij dit transformatieproces. ‘We werken nu samen met de provincie en alle betrokken partijen uit het gebied aan een kansenkaart die de wensen voor het gebied in kaart brengt.’

Meer informatie