Recreatie en cultuur

Editie 12 - Juni 2016

Archeologie om aan te raken

Een archeologisch object gevonden en benieuwd naar de waarde? Nieuwsgierig hoe aardewerk wordt gerestaureerd? Of zelf meedoen aan onderzoek? Dat kan in de vierde ArcheoHotspot van Nederland in het Utrechtse Universiteitsmuseum ArcheoLAB.

Bekijk in het magazine

Archeologie leeft enorm

Alexander van de Bunt is een initiatiefnemer van ArcheoLAB Utrecht én archeoloog: “ArcheoLAB is een groot succes. We hebben in twee maanden al vijfduizend bezoekers gehad. Archeologie is niet saai. Het leeft enorm, het gaat over ons en onze familiebanden tot ver terug in de tijd. De vrijwilligers maken het aanschouwelijk en toegankelijk.”

Lindy en Erika zijn vrijwilligers van het eerste uur. Lindy werkt zo’n vijf keer per maand in het ArcheoLAB. “Ik was altijd al geïnteresseerd in archeologie en oude culturen”, vertelt Lindy. “Het is boeiend om aan de hand van scherven en voorwerpen een verhaal of geschiedenis te weten te komen.” Erika kwam via Facebook een oproep tegen voor vrijwilligers voor ArcheoLAB. “Ik besloot me meteen op te geven. Het sloot aan bij een wens die ik al wens die ik al langer had. Ik werk als IC-verpleegkundige en archeologie is heel iets anders. Het is spannend, maar we leren snel! Tijdens het werk vertellen Alexander en anderen die al langer in 'het vak' zitten veel. Samen ermee bezig zijn, maakt het enorm boeiend”.

Puzzelen met stukjes

“Op dit moment zoeken we scherven bij elkaar van potten en borden van de Utrechtse buitenplaats Leeuwensteyn”, vertelt vrijwilliger Lindy bij het ArcheoLAB. Veel jonge bezoekers vinden het leuk om mee te helpen en kunnen vaak goed scherven vinden die bij elkaar horen. Het is altijd een verrassing wat voor pot, bord of schaal tot stand komt.” “Ik vind het puzzelen met stukjes uit de regio Utrecht erg intrigerend,” vertelt collega Erika. “Omdat ik ook in Utrecht woon, geeft het me het gevoel dat ik met iets persoonlijks bezig ben. Hoe leefden die mensen, waarom en hoe gebruikten ze voorwerpen? Je wordt er alleen maar nieuwsgieriger van!”

Voor het oprapen

In de vitrines van het ArcheoLAB liggen stukken uit het depot om te bekijken. En in de lades eronder liggen voorwerpen en scherven uit de verschillende perioden letterlijk voor het oprapen. Dat leidt tot leuke reacties. “Zo was hier pas een buitenlandse bezoekster”, vertelt Lindy. Zij was helemaal verbaasd: "Can I really touch this?" Ze bleef vervolgens twee uur meehelpen om de scherven van een zeef uit de 18e eeuw bijeen te zoeken en op te bouwen.”

ArcheoHotspot Utrecht

ArcheoHotspots is een project dat archeologie tastbaar maakt. De hotspots groeien uit tot een landelijk netwerk en zijn al te vinden in Utrecht, Amsterdam, Eindhoven, ’s Hertogenbosch en Nijmegen (juli 2016). ArcheoHotspot Utrecht is een samenwerking tussen Landschap Erfgoed Utrecht, Universiteitsmuseum Utrecht en de AWN-Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie. Het is financieel mede mogelijk gemaakt door Provincie Utrecht. Ook werkt de provincie mee aan de bezetting van het ArcheoLAB. Elke week werkt de beheerder van het provinciaal archeologisch depot daar samen met AWN-vrijwilligers. ArcheoHotspot is tot eind 2016 in het Universiteitsmuseum en gaat daarna ‘on tour’ door de provincie.

Cold Cases

Het ArcheoLAB heeft deze zomer live verbinding met de tentoonstelling Cold Cases ‘Oude Skeletten, Nieuwe Ontdekkingen’ in Museum Flehite in Amersfoort. De provincie Utrecht draagt hieraan bij. Aan de hand van Amersfoortse skeletvondsten wordt verteld hoe sporen op tanden zijn te lezen, wat DNA-onderzoek oplevert en hoe gezichtsreconstructie tot stand komt. Via de liveverbinding kunnen bezoekers vanuit Utrecht vragen stellen aan Amersfoortse stadsarcheologen.

Monniken

Eén van de stadsarcheologen is Timo d’Hollosy. Hij gebruikt isotopenonderzoek, chemische analyse van tanden en kiezen, om vast te stellen waar iemand is geboren en opgegroeid. “We wilden meer weten over de herkomst van monniken van het Observantenklooster dat vroeger aan het huidige Stadhuisplein lag”, vertelt hij. “De schedel van deze man week qua bouw en vorm erg af van medebroeders. Daarom kregen wij het idee dat hij ergens anders vandaan kwam. Isotopenonderzoek bevestigde dat. Nieuwsgierig waar hij vandaan kwam? Op de tentoonstelling vind je het antwoord.”

Cold Cases “Oude skeletten, nieuwe ontdekkingen” is te bezoeken van 18 juni t/m 25 september. Kinderen kunnen met een wetenschappelijke speurtocht zelf uitzoeken van wie een bot afkomstig is.

Meer informatie