Natuur en milieu

Editie 12 - Juni 2016

Een Nationaal Park voor de héle Heuvelrug

Het natuurgebied is één sinds de ijstijd. Want de natuur van Gooimeer tot Grebbeberg trekt zich niets aan van bestuurlijke grenzen. En nu zijn er plannen om van de hele Heuvelrug één Nationaal Park te maken. Simpelweg De Heuvelrug.

Bekijk in het magazine

Janine Caalders, voorzitter Nationaal Park en kwartiermaker voor het nieuwe park:
‘Natuur is verbonden met de stad’

“Op luchtfoto’s zie je het; dit is één gebied, één ecologisch systeem. Het water onder de grond, komt hier uit de kraan. Hoe bijzonder is dat, zo dicht bij de stad? Het gebied heeft een unieke natuur, rijke historie en is al eeuwen verbonden met de stad. Groen en economie gaan samen. Het ecologische en economische systeem gaat verder dan de grenzen van het park.”

Alles komt samen

“Er zijn hier veel particuliere eigenaren. Met hen, de terreinbeheerders, ondernemers en gemeenten samen willen we van de hele Heuvelrug één park maken. Die gezamenlijkheid is de kracht van dit proces. De landelijke discussie over Nationale Parken nieuwe stijl geeft ons een extra impuls. Eigenlijk is het logisch dat het nu allemaal samen komt.”

Parkeconomie

“Wie profiteert van de natuur? Niet alleen horeca en toerisme; het hele vestigingsklimaat op en rond de Heuvelrug profiteert mee. Uit onderzoek van de universiteit van Groningen blijkt bijvoorbeeld dat huizen binnen zeven kilometer van natuurgebieden aantoonbaar meer waard zijn. We willen kijken of er wat van dit soort opbrengsten terecht kan komen bij de mensen en organisaties die in het natuurgebied investeren. Als we ons groene kapitaal willen behouden, is het cruciaal er samen verantwoordelijkheid voor te dragen. Ook financieel.”

Theo Ruijs, directeur Hotel Theater Figi in Zeist, vertegenwoordiger RegioQ4, samenwerkingsverband ondernemersverenigingen regio HeuvelrugKrommeRijn:
‘Natuur, cultuur en ondernemerschap gaan samen’

“De natuur is hier van oudsher verweven met wonen, werken en beleven. De regio is niet alleen landschappelijk, maar ook economisch sterk. Daarom is het van belang deze kwaliteiten overeind te houden.”

Kansen voor de natuur

“Iedereen heeft plezier aan het natuurgebied. Maar het kost wel geld om het mooi te houden en toegankelijk te maken. Wie heeft er welk voordeel van? En hoe kunnen we daar dan ook wat van de lasten leggen? Van collectieve oplossingen tot aan specifieke inkomsten. Denk aan een mountainbikersvignet, waarbij een deel van de inkomsten gebruikt wordt voor natuurbeheer, veiligheid en mountainbikepaden.”

Toekomst

“De gebiedseigenaren verschillen soms sterk van elkaar. Van een gemeente tot een particuliere eigenaar van een buitenplaats. Wij willen de identiteit van de eigenaren en de sterke natuurwaarden behouden. Daar kun je soms wel iets aan toevoegen. Denk aan onderwijsfuncties voor buitenplaatsen en villa’s, al dan niet in relatie met het Utrechts Science Park. Door samen te kijken naar extra mogelijkheden in het gebied, met behoud van de sterke punten, creëer je evenwicht. In de natuur èn economisch. Dan wordt de parkeconomie meer dan alleen een verdienmodel.”

Bert van der Moolen, directeur-rentmeester het Goois Natuurreservaat (bestaat 84 jaar en heeft bijna 3.000 hectare bos en hei in eigendom en beheer):
‘Meer waardering en beter behoud’

“Dit gebied is gevormd tijdens de ijstijd als een grote stuwwal van het Gooimeer tot Rhenen. Het trekt zich niets aan van bestuurlijke grenzen. Ondanks hoge bevolkingsdichtheid en intensief gebruik, hebben we een buitengewoon hoge natuurkwaliteit, met meer dan duizend soorten die groeien, bloeien, rondvliegen, kruipen, sluipen en lopen. We zijn in het Gooi en in Utrecht al een eind op streek om de natuur meer ruimte te geven. Vergroting van leefgebied is een absolute voorwaarde om de natuur in stand te houden.”

Meer eenheid

“In een groter park kunnen we samenwerken aan duurzaam beheer en onderhoud. Meer eenheid in routes, bebording en het gebruik is ook veel duidelijker voor de gebruikers, bezoekers en bewoners. Omdat toerisme vanuit Amsterdam zich gaat verspreiden, komen er straks waarschijnlijk meer bezoekers naar de Heuvelrug. Dat kunnen we alleen samen aan.”

Achteloosheid

“Het toekennen van de status van Nationaal Park maakt mensen nog meer bewust van de kostbare omgeving. Er is achteloosheid ontstaan, zo van ‘natuur, het ligt er al zo lang, waarom moeten we daar nu extra aandacht voor hebben?’ Meer waardering draagt bij aan beter behoud, zodat ook volgende generaties ervan kunnen genieten.”

Bart Krol, Gedeputeerde Landelijk gebied, Natuur, Transformatieopgaven, Omgevingsvisie en Hart van de Heuvelrug:
‘De Heuvelrug, een uniek aaneengesloten gebied met een hoge natuurwaarde, loopt tot in Noord-Holland. Toch beslaat het huidige park alleen het stuk in Utrecht Daarom moeten we met z’n allen inzetten op een groter park!’

Tjeerd Talsma, gedeputeerde Provincie Noord-Holland voor natuur, milieu, arbeidsmarkt en Schiphol:
‘De Heuvelrug is een prachtig natuurgebied. Als voormalig geschiedenisleraar weet ik dat de graaf van Holland en de bisschop van Utrecht het daarom voor zichzelf wilden houden. De pracht en bijzonderheid erkennen wij ook vandaag de dag. Daarom onderzoeken we samen de mogelijkheden tot één Nationaal Park De Heuvelrug.’