Natuur en milieu

Editie 12 - Juni 2016

Ruimte voor de Lek

Het is veiliger wonen rond de Lek bij Vianen en Nieuwegein, nu het project 'Ruimte voor de Lek' succesvol is afgerond. Maar dat niet alleen. Het landschap rond de rivier heeft mooie nieuwe natuur. En er is volop ruimte voor recreatie.

Bekijk in het magazine

Door klimaatverandering krijgen onze rivieren in de toekomst steeds meer regen- en smeltwater te verwerken. Hierdoor neemt de kans op hoog water toe. Op dertig plaatsen werken Rijkswaterstaat, de waterschappen, provincies en gemeenten samen aan het programma Ruimte voor de Rivier, onderdeel hiervan is het project‘Ruimte voor de Lek’, dat nu succesvol is afgerond.

Goed toeven

Wie op een mooie dag het gebied rond de Lek bij Vianen aandoet, ziet meteen dat het hier goed toeven is. Kinderen ontdekken en beleven de natuur op hun eigen manier in de natuurspeeltuin. Er zijn wandelpaden, paardenpaden, uitzichtpunten, een vogelkijkscherm, een camperplek en een vissteiger. Er groeien ooibossen en er zijn voormalige steenovens en sluisjes in het landschap. Er is een brug aangelegd van het centrum van Vianen naar het eiland in de Pontwaard. Allemaal resultaten van het project Ruimte voor de Lek.

Samen ontwikkelen

Een klankbordgroep dacht mee over het project, met een vertegenwoordiging van bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Zo kon de provincie gebruik maken van ieders kracht, kennis en kunde.
Marianne Kallen-Morren is sinds 2010 voorzitter van de klankbordgroep Ruimte voor de Lek: “Centraal stond ruimtelijke kwaliteit, van stenen naar natuur: mooie struinpaden in het gebied met zijn historische elementen, speelnatuur en een leuke touwbrug voor de kinderen. Bankjes die ook toegankelijk zijn voor mensen met een rollator. Bomen, zodat het groene uitzicht uit een flatgebouw behouden bleef. Aan dit soort dingen kun je zien dat mensen uit het gebied betrokken zijn, dat maakt het werk van de klankbordgroep heel zichtbaar. We hebben iedereen hierin betrokken. Wij zijn begonnen met een ‘kruiwagen vol kikkers*”, vertelt Marianne Kallen-Morren enthousiast.

Jaarlijkse schouw

“Rijkswaterstaat heeft het stokje overgenomen van de provincie, als trekker van het project. De klankbordgroep is gebleven in de realisatiefase. Leuk om te zien hoe dingen zichtbaar werden in het landschap. Nu het project afgerond is, zijn enkele leden van de klankbordgroep gevraagd om mee te werken aan de jaarlijkse schouw in het gebied. Zo kunnen zij er mede voor zorgen dat het gebied in de toekomst ook zo mooi blijft”.

Pannenkoekenboerderij

Ook ondernemers in het gebied gingen met de veranderingen mee. Op het eiland in de Pontwaard ligt de Ponthoeve. Deze boerderij was al jarenlang eigendom van de familie Baars uit Vianen.“Mijn opa is hier begin jaren zestig komen wonen. Hij kon zijn boerderij in de binnenstad van Vianen niet verder uitbreiden en heeft daarom het Veerhuis gekocht dat hier stond. Mijn vader heeft de melkveehouderij in de jaren tachtig voortgezet. We hadden 50 a 60 melkkoeien en evenveel jong vee”, vertelt Bas Baars.
Vanaf 2006 werden de plannen voor de Lek bij Vianen steeds concreter. Omdat er een nevengeul werd gegraven bij Vianen, kwam de Ponthoeve op een eiland te liggen. Bas Baars: “Mijn vader zag toen geen toekomst meer voor de boerderij. Aan de keukentafel voerden mijn ouders de gesprekken met de provincie en na het Provinciaal Inpassingsplan ook met Rijkswaterstaat. Dit ging steeds constructief en met wederzijds begrip”.

Transformatie

In 2008/2009 startten de echte onderhandelingen met de provincie, gemeente en Rijkswaterstaat: “De boerderij kon worden verplaatst of beëindigd. Wij hebben gekozen voor een transformatie naar een pannenkoekenboerderij. Mijn broer Job en ik zagen het project Ruimte voor de Lek niet als een bedreiging, maar juist als een kans”, vertelt Bas Baars.

Ruimte voor de Lek, hoe doen we dat?

Enkele maatregelen in kaart

Nieuwe zomerkade:
Betere afwaartse stroming naar de Waal door het verleggen en verlagen van een zomerkade

Oevergeulen:
Meer bergingsruimte Lek en versnelde afvoer van het water door de aanleg van oevergeulen

Waterstanddaling stuw:
Meer ruimte voor de Lek door waterstanddaling van 8 cm bij stuw Hagestein bij hoogwater

Verlagen toegangsdam:
Meer bergingsruimte Lek en versnelde afvoer van het water door verlagen van de toegangsdam naar het stuweiland (Ossenwaard)

Meer informatie