Algemeen

Editie 3 - Juli 2014

Europa is dichterbij dan je denkt

Vorige maand stond Europa weer volop in de schijnwerpers: de lidstaten van de EU hebben gezamenlijk een nieuw Europees Parlement gekozen. Dat veel van de wetten en regels die in Brussel gemaakt worden invloed hebben op Nederland én de Nederlandse provincies, dat weten we vaak wel. Maar wat merken we in Utrecht concreet van Europa? En wat heeft Europa aan Utrecht?

Bekijk in het magazine

Veenweidegebied Groot-Wilnis Vinkeveen

De veenweiden van Groot Wilnis-Vinkeveen kenmerken zich door het open karakter en het vele water. De boeren in het gebied produceren voornamelijk melk. De afgelopen jaren is hier hard gewerkt aan een goede balans tussen landbouw, natuur en recreatie.

Een aanzienlijke bijdrage komt daarvoor uit het Europese Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP2), waarvoor de provincie Utrecht tussen 2007 en 2013 21 miljoen euro heeft ontvangen. Daarmee is onder meer 35 kilometer aan natuurvriendelijke oevers aangelegd, waardoor de sloten makkelijker water kunnen zuiveren. Ook worden boeren die hun weiden efficiënter willen gebruiken, geholpen met het onderling ruilen van landbouwgrond en het aanleggen van kavelpaden. En agrariërs die het gebied willen versterken door een onderneming te starten - bijvoorbeeld horeca of educatie - kunnen in aanmerking komen voor een klein startkapitaal.

POP2 wordt binnenkort opgevolgd door een nieuw programma, POP3 2014-2020. De 40 miljoen die Utrecht hiervoor vanuit de EU ontvangt, gaat voor een groot deel naar agrarisch natuurbeheer, het verbeteren van de waterkwaliteit en het versterken van de concurrentiepositie van boeren. Ook blijft er ruimte voor kleinschalige ondernemingen en projecten die stad en land verbinden.

ReFoMo

‘Reduced Footprints of Monumental Structures, Landscapes & Buildings’ (ReFoMo) heeft tot doel het energiegebruik van monumenten aan te pakken. Belangrijk, omdat de hoge energiekosten en het gebrek aan comfort veelgenoemde knelpunten zijn voor een gezonde exploitatie van de gebouwen - en dus voor duurzaam beheer en bescherming van deze gebouwen. Iets wat de provincie juist wil stimuleren.

Om die reden is de provincie samen met het bedrijfsleven en de wetenschap op zoek naar innovatieve oplossingen met een aantal experts uit binnen- en buitenland. Dit gebeurt via Climate-KIC; Europa's grootste innovatienetwerk om de uitdaging van de klimaatverandering aan te pakken. Door deze samenwerking hopen we uiteindelijk innovatieve oplossingen te vinden die we ook willen beproeven op hun marktkansen.

Om dicht bij de praktijk te blijven worden er ook energiescans bij vier verschillende monumenten in Europa uitgevoerd. Twee daarvan zijn Utrechtse forten: Fort de Gagel en Fort aan de Klop. Niet heel vreemd: het initiatief voor dit project is ontstaan vanuit het programmateam van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

LIFE+NATURE voor laagveengebieden

Ook op het gebied van natuur is de invloed van Europa goed zichtbaar. Zo krijgen zeven Nederlandse laagveengebieden via het programma LIFE+NATURE een financiële impuls om de natuurwaarden te verbeteren. Dat is erg belangrijk voor de kwaliteit van de Ecologische Hoofdstructuur die in Nederland wordt gerealiseerd.

In Utrecht worden in dit kader natuurherstelwerkzaamheden verricht in het Noorderpark (het gebied tussen Maarssen en Groenekan) en Botshol (bij de Vinkeveense Plassen). Legakkers worden hersteld en op verschillende plaatsen wordt de voedselrijke bovengrond verwijderd en er wordt gebaggerd. Met de herstelwerkzaamheden worden flora en fauna die van oudsher thuishoren in het laagveengebied teruggebracht. Denk hierbij aan karakteristieke open wateren met kranswieren, krabbenscheer en fonteinkruiden en aan de terugkeer van moerasvogelsoorten, unieke insecten en bijzondere graslandsoorten.

Het project is op 1 juli 2013 gestart en loopt tot eind 2018. De Europese Commissie stelt 4,2 miljoen beschikbaar. De provincie financiert ruim 1,6 miljoen Euro mee. De werkzaamheden worden uitgevoerd in samenwerking met Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, het Waterschap Amstel Gooi en Vecht en de provincie Noord Holland.

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Verderop in dit magazine ontdekt u de geheimen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Hoe de provincie ondernemerschap op en rondom de forten stimuleert, bijvoorbeeld. Maar ook Europa is nadrukkelijk zichtbaar in deze aaneenschakeling van cultureel en militair erfgoed.

In Linieland - het gebied tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en de Lek - is een Europees pilotproject gestart waarin kennis wordt uitgewisseld over het opzetten van nieuwe samenwerkingsverbanden. Daarbij wordt gekeken naar manieren om het beheer van de forten in de toekomst meer via stichtingen, vrijwilligers, bewoners en exploitanten te laten lopen. Op die manier kunnen ook de vele generaties na ons nog genieten van goed onderhouden erfgoed.

Sinds 2008 participeert de Nieuwe Hollandse Waterlinie ook in COLLABOR8, een Europees project dat nieuwe samenwerkingsverbanden van ondernemers wil vormen en ondersteunen, met het unieke karakter van een streek als bindmiddel. Er is Europees geld beschikbaar gesteld voor inzet van nieuwe media, waarmee is geëxperimenteerd met apps, location based experiences, social media en geo-mapping.

Amersfoort Innovatief Sterk

Het programma ‘Amersfoort Innovatief Sterk’ stimuleert innovatie en creatief ondernemerschap in die gemeente en verbindt ondernemers. Het is een samenwerking tussen lokale en regionale overheden en het Amersfoortse bedrijfsleven, mede mogelijk gemaakt met Europees geld.

Dit programma sluit aan bij de ontwikkeling dat mensen en organisaties steeds meer samen optrekken en kennis delen via flexibele netwerken. Bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van nieuwe digitale diensten. Een mooi voorbeeld is het project CoLab Diensteninnovatie. Diverse diensten uit het CoLab en haar voorganger hebben hun succes inmiddels bewezen en zijn nationaal opgeschaald, zoals de interactieve tafel ‘Erfgoed op de Kaart’ en de lokale Mediahub.

De voorlopige resultaten van Amersfoort Innovatief Sterk: zo’n 150 nieuwe banen in de regio, voor 5,5 miljoen aan extra private investeringen en een hecht kennisnetwerk van 100 MKB’ers.

Wat heeft Utrecht aan Europa?

We vroegen het aan twee politici die zich dagelijks bezighouden met de relatie tussen Europa en Utrecht: oud-Europarlementariër en inwoner van de provincie Utrecht Corien Wortmann en Ralph de Vries, gedeputeerde Europa.

‘Veel kansen voor MKB in Europa’

Corien Wortmann, t/m mei 2014 Europarlementariër voor het CDA/EVP: “Utrecht wordt steeds meer een Europese regio. Dit zal alleen maar toenemen de komende jaren. Vooral voor het Utrechtse MKB - cruciaal voor de economie in deze regio - liggen er heel veel kansen in Europa. Ik heb mij dan ook ingezet om het MKB meer zekerheid te bieden. Het is voor hen nu makkelijker geworden om aan krediet te komen. Banken als de Rabobank spelen een cruciale rol in het uitzetten van krediet, het verscherpte toezicht zorgt ervoor dat dit ook in de toekomst mogelijk blijft.

Er is veel gebeurd op het gebied van transport. Utrechtse transportbedrijven hebben makkelijker toegang gekregen tot de Europese markt, doordat weg- en waterwegen zijn verbonden met het Trans-Europese transportnetwerk. De binnenhavens zijn beter bereikbaar en binnenvaartschippers krijgen meer kansen om te investeren in innovatie en duurzaamheid. Ook heb ik mij er succesvol voor ingezet dat goederenvervoer niet langer langs Utrecht Centraal hoeft, maar de internationale Betuwelijn kan nemen. Dat is beter voor de omgeving en beter voor de vervoerders.”

‘Stedelijk gebied vormt de motor van de economie’

Ralph de Vries, gedeputeerde Europa in de provincie Utrecht: “Utrecht is de regio waar alles samenkomt: centraal gelegen, economische motor, kenniscentrum, alle soorten natuur en landschap vind je bij ons. Deze omgeving scoort hoog qua leefbaarheid en vormt een aantrekkelijk vestigingsmilieu voor mensen en bedrijven. Dat schept ook verplichtingen in het verzorgen van bijvoorbeeld grootstedelijke functies. Bereikbaarheid van werkgelegenheid en diensten zijn daarin belangrijk. 'Peri urbaan' is een term die in Europa steeds meer terrein wint. Dat wil zeggen dat Europa zich meer op stedelijk in plaats van landelijk gebied gaat richten. Logisch, want het stedelijk gebied vormt de motor van de economie. Daar hebben we als regio profijt van en het komt de leefbaarheid en levensvatbaarheid van steden ten goede. Omdat Utrecht inderdaad een provincie is die steeds meer een regio in Europa is, moeten we er ons continu voor inzetten dat de motoren van de economie steeds krachtiger worden. Want krachtige steden en dorpen zijn het cement voor een bloeiende economie. In Utrecht en Europa.”

Meer informatie