Wegen en verkeer

Editie 5 - November 2014

250.000 ton zwart goud

Een mooie, vlakke weg. Veilig en comfortabel, met spierwitte spettermarkering. Op diverse plaatsen in de provincie Utrecht is de afgelopen maanden het oude asfalt vervangen door nieuw zwart goud. Een ingewikkeld en knap staaltje maatwerk. Het verkeer en de omgeving ondervonden de onvermijdelijke hinder van de uitvoering. Er heerst opluchting dat het voorbij is én er is voldoening over het resultaat.

Bekijk in het magazine

Frezen, asfalteren, markeren

Ieder jaar voert de provincie Utrecht groot onderhoud uit aan een gedeelte van het provinciale wegennet. Het is een belangrijke investering die ervoor zorgt dat de wegen, parallelwegen en fietspaden veilig en comfortabel blijven. Elk wegvak gaat gemiddeld eens in de twaalf jaar flink op de schop voor een nieuwe deklaag. Soms moet ook een deel van de onderliggende constructie vervangen worden. Het werk bestaat meestal uit het wegfrezen van asfalt, reparaties uitvoeren en daarna opnieuw asfalteren en markering aanbrengen.

De laatste jaren wordt steeds vaker gekozen voor avond-, nacht- en weekendwerk omdat er dan minder verkeer is op de weg. Hinder en verkeersveiligheid zijn dan beter beheersbaar en de economische schade kan beperkt blijven. Brieven aan bewoners en bedrijven, publicaties in diverse media, tweets en vooraankondigingsborden brengen de boodschap over het ‘wat-waar-wanneer-waarom-en-hoelang’. Verkeersregelaars staan paraat om op locatie te ondersteunen en de weg te wijzen. Van weggebruikers wordt gevraagd begrip te tonen en zich netjes te gedragen.

Werk met werk maken

Als de weg er dan toch uit moet, is het handig om meteen wat zaken mee te nemen die toe zijn aan vervanging of verbetering. Dat scheelt uitvoeringstijd, geld en hinder. Dit zogeheten ‘werk met werk maken’eist een goede voorbereiding en een strakke planning. Het geld voor de extra maatregelen moet op tijd geregeld zijn en de ontwerpen en bestekken moeten klaarliggen. Soms gaat het om kleine aanpassingen zoals het aanbrengen van nieuwe bermverharding. Maar ook meer ingrijpende maatregelen worden meegenomen. Zoals een wegverbreding bij de Schoudermantel (N229) in Bunnik voor een betere doorstroming. Bij de Weg der Verenigde Naties (N210) in IJsselstein werd tijdens het groot onderhoud een verhoogde middengeleider aangelegd bij de Shell-benzinestations. Door het obstakel kunnen auto’s niet meer ongewenst en gevaarlijk de weg oversteken.

Regionale afstemming

De wegen in Midden-Nederland zitten aardig vol. Met slimme maatregelen worden de bestaande wegen optimaal benut, maar er is nauwelijks ruimte om extra verkeersdruk op te vangen. Bij een ongeluk in de spits ontstaan er lange files. Om een verkeersinfarct te voorkomen, worden alle wegwerkzaamheden op regionaal niveau afgestemd. Rijkswaterstaat, provincies en gemeenten bespreken met elkaar wat hun plannen zijn voor de komende periode.

Ze liften mee op elkaars werkzaamheden als dat een beperking van de hinder geeft. En als ze voor omleidingsroutes afhankelijk zijn van elkaars wegen, gaan ze juist níet gelijktijdig aan de slag. In de planningen wordt ook rekening gehouden met jaarmarkten, wielerrondes, bloemencorso’s en beurzen die veel verkeer aantrekken. Daarnaast is het belangrijk dat hulpdiensten snel ter plaatse kunnen zijn in geval van een calamiteit of een onverhoopte ramp.

Wat is Asfalt?

Asfalt is een mengsel van mineralen (steen en zand) en bitumen (een soort aardolie). In de Asfaltcentrale worden de mineralen met de bitumen en oud asfalt vermengd en verhit. Geïosoleerde vrachtwagens rijden het hete asfalt naar de plek waar de asfaltmachine klaarstaat om de lading in ontvangst te nemen en uit te rijden. Met een zware wals wordt het asfalt vervolgens samengedrukt zodat er een sterke en vlakke laag ontstaat.

Vierkant dicht?

Er zijn verschillende manieren om wegwerkzaamheden aan te pakken. Je kunt de weg vierkant dichtzetten tot de klus geklaard is. Als er voldoende ruimte is, kun je kiezen voor een rijstrookafzetting zodat het verkeer langs het werk kan rijden. Dat geeft vaak minder hinder, maar de periode van hinder is langer. Iedere klus vraagt om maatwerk want elke omgeving is anders. Je moet rekening houden met de hoeveelheid verkeer, inclusief soort, herkomst en bestemming.

Woningen, bedrijven en instellingen moeten bereikbaar blijven en de extra reistijd moet aanvaardbaar zijn. In alle gevallen staat bij de uiteindelijk keuze de veiligheid van bewoners, weggebruikers en wegwerkers op nummer één! Voorafgaande aan een klus is er altijd contact met direct aanwonenden en bedrijven. De werkvoorbereiders en toezichthouders gaan langs om het plan van aanpak door te spreken en samen naar oplossingen te zoeken als er problemen zijn met bijvoorbeeld de bereikbaarheid.

Stil en duurzaam

Er zijn verschillende typen asfalt en de markt ontwikkelt nieuwe soorten. Niet ieder type is geschikt voor elke weg. Bij de keuze speelt de ondergrond een rol. Is er sprake van stevige zandgrond of ligt de weg in een veengebied? Daarnaast is de belasting van de weg belangrijk. Rijdt er veel zwaar verkeer of zijn er veel op- en afritten en kruisingen? In dat laatste geval is sprake van veel ‘wringende bewegingen’ waarbij het asfalt het zwaar voor de kiezen krijgt. Een open asfalt dat veel geluid reduceert, gaat dan niet lang mee. Het zogeheten steenmastiek asfalt (SMA) wordt veel toegepast op provinciale wegen. De combinatie van duurzaamheid en geluidsreductie zijn bij deze mengsels goed in balans. Op de N228 bij Montfoort doet de provincie Utrecht een proef met het innovatieve rubberasfalt dat naar verwachting een goede geluidsreductie geeft.

Een stukje geschiedenis

Sinds de oudheid wordt asfalt al gebruikt. Het woord zelf komt volgens sommigen uit het Phoenicisch, volgens anderen uit het Grieks. Asfalt, verwant aan aardolie, komt in het Nabije Oosten op sommige plaatsen in meren aan de oppervlakte. De Egyptenaren gebruikten het bij de mummificatie van hun doden, de Babyloniërs gebruikten het als cement voor hun gebouwen en de bijbel vertelt ons dat Noach het gebruikte om de Ark waterdicht te maken.

(Uit: Anekdotes uit de geschiedenis - Niek Ooteman)

‘Tekst en uitleg bij de koffie’

Hans van Vliet, stationsmanager Multi Energy: “In de zomer kreeg ik een telefoontje van de heer Gijs Klomp van de provincie over de klus aan de N210 in IJsselstein. Zoiets komt voor ons als bedrijf natuurlijk nooit goed uit vanwege wegafsluitingen en omzetverlies. Maar gezien de staat van de weg, zag ik de noodzaak er wel van in. De heren Klomp en Van Cruijningen kwamen bij ons op de koffie om tekst en uitleg te geven over de werkzaamheden en de planning. Een helder verhaal in een goede sfeer. De strakke planning met avond-, nacht- en weekendwerk is gehaald, mede dankzij het mooie weer. Ons idee voor een obstakel in het midden van de weg, is in het werk meegenomen. Hierdoor is het niet meer mogelijk om gevaarlijk te keren of over te steken. Wel wachten we nog met smart op de kattenogen zodat het obstakel ook in het donker goed zichtbaar is.”

Meer informatie