Natuur en milieu

Editie 5 - November 2014

Deltaplan regelt robuuste waterveiligheid

Ondergelopen kelders, mensen die kniehoog door het water waden in hun straat, bewoners die in allerijl huisraad naar de bovenste verdieping tillen. De gevaren van water in ons lage land worden groter. Het Deltaplan voor de 21e eeuw zal de risico’s indammen.

Bekijk in het magazine

Meeste risico in Utrecht

Problemen door wateroverlast moeten zoveel mogelijk worden voorkomen. Om ons laaggelegen land hiertegen te beschermen, bood het kabinet de Tweede Kamer op Prinsjesdag een groot pakket preventieve maatregelen aan. Voor de provincie Utrecht is deze bescherming geen overbodige luxe: in de zomer 2003 werd onze provincie bijvoorbeeld verrast door de doorbraak van de veendijk bij Wilnis. En de dijken langs de Neder-Rijn en de Lek horen tot de meest risicovolle van Nederland: als het fout gaat, gaat het goed fout. Overstroomt bijvoorbeeld het gebied rond de Kromme Rijn, dan wordt een schade verwacht van zo’n 43 miljard euro.

Ganzen intensiever beheren

De komende vijf jaar wordt de totale populatie ganzen verminderd. De doelstelling is om in 2018 een voorjaarsstand te hebben van 4.000 ganzen. Om dit mogelijk te maken scherpt de provincie kaders aan; wat mag wel en wat mag niet? En waar mag het wel en waar mag het niet? Het uitgangspunt is zo veel mogelijk rust in de winter en intensief beheer in de rest van het jaar.

De uitvoering van het beleid ligt bij de Fauna-beheer-eenheid (FBE). In de FBE zijn jagers, terrein-beherende organisaties, landbouworganisaties en de landgoedeigenaren vertegenwoordigd. In enkele gevallen is de provincie zelf betrokken bij de uitvoering. Het terugdringen van het aantal ganzen gebeurt door afschot, door het prikken van eieren en door het vangen van ganzen tijdens de rui.

Naast het terugdringen van de aantallen, zetten we ook inrichtings- en beheersmaatregelen in. Zoals het creëren van een dichte begroeiing aan de rand van geschikte broedplekken om het broeden te voorkomen. Of het verhogen van de waterstand waardoor potentiele broedplekken tijdelijk niet geschikt zijn. Dergelijke maatregelen voorkomen dat de populatie weer snel groeit.

Vier van de vijf sporen akkoord

Statenlid Kees de Heer: “Als het gaat om waterveiligheid, liggen we op koers. De Deltabeslissingen voor het IJsselmeergebied en voor de Rijn-Maasdelta zijn prima voorbereid. Het concept ‘meerlaagse veiligheid’ wordt door iedereen omarmd en daarvoor maken we uitgebalanceerde plannen. De nieuwbouw van het Meander ziekenhuis is een prachtig voorbeeld. Maar tot voor kort waren architecten wel degelijk gewend om het noodaggregaat altijd in een kelder te plaatsen, ouderwets bomvrij, maar niet waterveilig … En helaas plannen we nog steeds forse nieuwbouwwijken in laaggelegen polders …

Als het gaat om de zoetwatervoorziening, loopt bijna alles op rolletjes.We studeren driftig op het veelbelovende plan om via de Hollandse IJssel meer zoet water naar het Groene Hart te brengen, want in het kielzog daarvan liggen geweldige kansen voor een veelzijdige gebiedsontwikkeling. Maar dan is het wel zaak om meekoppelkansen tijdig te verzilveren en daarvoor geld te reserveren.

Als het gaat om ruimtelijke adaptatie en stedelijke herstructurering, kan alles wel een tandje hoger. Dit spoor van het Deltaprogramma lijkt een beetje ondergesneeuwd. De route naar klimaatbestendige steden is nog lang, met name de aanpak van hittestress verdient meer prioriteit.”

Duurzaam en uniek

Reden genoeg voor de provincie Utrecht om bij te dragen aan het opstellen van het Regioadvies Neder-Rijn en Lek. Het Nationaal Deltaprogramma bestaat uit vijf regioadviezen in totaal. We hogen dijken op, beschermen de kust en geven soms het water wat meer ruimte. Hierdoor krijgt ons land de komende decennia een optimale bescherming, klimaatbestendige inrichting en een goede zoetwatervoorziening.

Nederland gaat twintig miljard euro investeren in nieuwe maatregelen om het land te beschermen. Rond 2050 heeft ons land dan een robuuste inrichting, zodat we de extremen van het klimaat en de natuur beter kunnen opvangen. Nederland loopt overigens met deze unieke aanpak voorop in de wereld.

Meander Medisch Centrum zorgt voor veilig fundament

Het is goed om vitale plekken als een ziekenhuis extra te beschermen met een waterrobuuste inrichting. In het Deltaplan wordt dit meerlaagsveiligheid genoemd: investeren in een combinatie van preventieve maatregelen. Het Meander Medisch Centrum in Amersfoort heeft dit concreet tot uitvoering gebracht. Toen het ziekenhuis tien jaar geleden met nieuwbouwplannen kwam, is gekozen voor een waterrobuuste bouw.

Voorzitter van de Raad van Bestuur Frank de Reij: “Het Meander Medisch Centrum is gebouwd in de prachtige groene delta van de Eem. Dat past in onze visie: we geloven dat een prettige, natuurlijke omgeving bijdraagt aan het herstel van de patiënt. Maar diezelfde natuur brengt op deze plek ook het gevaar van een overstroming met zich mee; daarom kozen we voor waterrobuust bouwen. Dit past ook bij onze integrale duurzame aanpak.”

“De kwetsbare functies moesten boven het voorspelde waterniveau komen. Daarom is de parkeergarage onder het ziekenhuis gebouwd en daarboven, op een hoger niveau, het hoofdgebouw met alle vitale functies als de Spoedeisende Hulp en de OK’s. Het ziekenhuis staat dus op een soort terp. Bij een eventuele dijkdoorbraak kan alles, tot aan een evacuatie, nog enkele dagen probleemloos functioneren zonder schade en zonder uitval van belangrijke apparatuur.”

Meer informatie