Natuur en milieu

Editie 8 - Mei 2015

N421: Puzzel op historische grond

De N421, de Limesbaan, verbindt Houten met de A12 richting Utrecht. De nieuwe verbindingsweg vermindert de dagelijkse files in het gebied.

Bekijk in het magazine

Minder druk op de weg

De nieuwe N421 is ruim drie kilometer lang. De weg begint aan de noordoostkant van de Rondweg Houten en loopt verder in noordelijke richting naar de A12 in de richting van Utrecht en Den Haag. Per dag zullen naar verwachting ongeveer 10.000 auto's van de nieuwe weg gebruik maken. Dat is goed nieuws. Want behalve dat mensen sneller op de A12 zijn, wordt het straks minder druk op de lokale wegen in het gebied rondom Houten.

Puzzel

Sinds de bouw van de Vinexwijk Houten, zijn files in het gebied tussen Houten en Bunnik een dagelijks terugkerend ritueel. De wegen in het gebied waren oorspronkelijk niet bedoeld voor deze hoeveelheid auto’s. Er moest dus iets bedacht worden om de bereikbaarheid van het gebied te verbeteren. Bestuurders van de gemeenten Houten en Bunnik hebben samen met de inwoners en bedrijven van het gebied, hard gewerkt om deze puzzel op te lossen.

Complex project

Verbeterde verkeersveiligheid en bereikbaarheid, mocht niet ten koste gaan van het landschap en het karakter van het gebied. Een lastig karwei. De aanleg van de N421 bleek uiteindelijk de beste oplossing. In 2011 hakte de provincie de knoop door en werd besloten de Limesbaan daadwerkelijk aan te leggen.

Alle belangen afgewogen

'Omdat iedereen aanvankelijk keek vanuit zijn eigen belang, sleepte dit dossier al jaren,' stelt oud-gedeputeerde Mobiliteit, Economie en Financiën Remco van Lunteren. 'We hebben daarom als provincie onze verantwoordelijkheid genomen door de situatie vanuit een regionaal perspectief te bekijken en alle belangen af te wegen. Hierdoor was het mogelijk dat de periode van besluitvorming tot de oplevering van de weg, uiteindelijk minder dan vijf jaar duurde.'

'Een nieuwe weg in een bijzonder gebied' 

'De N421 loopt door een bijzonder gebied. Dat vraagt om extra aandacht, zegt Richard Bouman, projectmanager bij Dura Vermeer. ‘De weg loopt door een grondwaterbeschermingsgebied, daarom hebben we de weg van een innovatieve zelfreinigende berm voorzien. Wat ook bijzonder aan de weg is, zijn de extreem lange liggers over de A12 en de folieconstructie van de onderdoorgangen. We hebben de hinder voor de omgeving kunnen beperken door de meteen in het begin de aansluitingen op de Rondweg Houten en de A12 aan te leggen. Zo kon het bouwverkeer direct het werkterrein op rijden. Een van de gezamenlijke doelstellingen van de provincie Utrecht en Dura Vermeer was de veiligheid op en rond de bouwplaats te borgen. Voor zowel werknemers als derden. Hierdoor is alles en iedereen tijdens de aanleg van we N421 heel gebleven.' 

Archeologische vondsten

Voor met de aanleg van de weg begonnen werd, heeft de provincie uitgebreid archeologisch onderzoek laten uitvoeren op het traject. In de zomer van 2013 legden archeologen een deel bloot van de Romeinse Limesweg: een 2000 jaar oude weg die langs de Romeinse rijksgrens liep. Archeologen vermoedden al dat deze weg bij de Achterdijk in Bunnik liep. De plek aan de Achterdijk ligt namelijk op de kortste route tussen de castella Fectio bij Fort Vechten en Levefanum bij Wijk bij Duurstede. Geen rare, maar slimme jongens die Romeinen.

Dertig meter verderop ontdekten de archeologen bovendien resten van een nederzetting uit de Late Middeleeuwen (1050 - 1500). Daar lagen sporen van een 'hooimijt'; een opslagplaats voor hooi, graanhalmen of stro. Rondom de hooimijt lagen resten van potten die eeuwen geleden werden gebruikt als muizenval. De automobilisten worden straks elke dag herinnerd aan de rijke historie van het gebied. Deze zomer wordt in de tunnel bij Achterdijk een kunstwerk onthuld, dat de archeologische vondsten moet verbeelden.

'We hebben veel Romeinse munten gevonden'

Bram Jansen, archeoloog | archeologisch adviesbureau RAAP

'Negen mensen hebben twee maanden lang gewerkt aan de opgraving aan de Achterdijk,' vertelt archeoloog Bram Jansen. 'Bij de opgravingen, hebben we onverwacht veel houten palen aangetroffen. Deze zijn gebruikt bij de constructie van de Romeijnse Limesweg. Binnen een afstand van 200 meter, hebben we verschillende soorten weg aangetroffen. Van een eenvoudige grindweg tot een brugachtige constructie. Ook vonden we een groot aantal Romeinse munten. Behalve de Limesweg hebben we ook een deel van een laat-middeleeuwse nederzetting opgegraven en vonden we sporen en vondsten uit de IJzertijd. Door de omvang, de diepe ligging en de rijkdom aan vondsten was het voor ons een interessant en uitdagend project.' 

'De enorme belangstelling uit de omgeving voor de archeologische vondsten was mooi om te zien. Er kwamen dagelijks mensen kijken. De open dag op de opgraving trok honderden bezoekers. Ook de lokale en regionale pers besteedde aandacht aan de vondsten. Gelukkig heeft de provincie goed het belang van de opgraving ingeschat en voldoende ruimte gecreëerd om het publiek er bij te betrekken.'

Oostelijke aansluiting in zicht

Met de opening van de N421 is het grootste verkeersprobleem in het gebied opgelost. Maar Houten heeft nog geen aansluiting met de A12 richting het oosten (Arnhem) en veel andere wegen in het gebied hebben last van sluipverkeer. Eind maart hebben de bestuurders van de provincie en de gemeenten Bunnik en Houten aangegeven hoe ze dit probleem willen oplossen.

Halve aansluiting

Het heeft de voorkeur om een zogenaamde halve aansluiting te maken vanaf de nieuwe Limesbaan op de A12 richting Arnhem: dit is een grote verlichting van het buitengebied in de ochtendspits. Omdat de problematiek in de avondspits minder groot is (de spits is meer verspreid en er is dan minder fietsverkeer op de weg) is er niet voor gekozen om ook een aansluiting van Arnhem naar Houten te maken. Dit zou een erg ingrijpende en kostbare aansluiting zijn die relatief te weinig oplevert in verhouding tot de investering.   

Rijkswaterstaat

Omdat het om een aansluiting op de Rijksweg (A12) gaat, is voor het plan wel de medewerking van Rijkswaterstaat nodig. In bestuurlijk overleg heeft Rijkswaterstaat aangegeven hierin te willen meedenken. Wanneer blijkt dat een oostelijke ontsluiting niet tot de mogelijkheden behoort, valt de provincie terug op het door Gedeputeerde Staten genomen besluit om de oostelijke ontsluiting van Houten via de N410 af te wikkelen.