Recreatie en cultuur

Editie 9 - September 2015

Een stoer familiemuseum

Fort bij Vechten is een van de grootste en fraaiste forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Op 10 oktober opent het Waterliniemuseum in het fort zijn deuren. In het museum leer je meer over de geschiedenis en geheimen van de grootste verdedigingslinie van Nederland.

Bekijk in het magazine

Fort bij Vechten is een van de grootste en fraaiste forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Op 10 oktober opent het Waterliniemuseum in het fort zijn deuren. In het museum leer je meer over de geschiedenis en geheimen van de grootste verdedigingslinie van Nederland.

Zet de Waterlinie onder water

De 50 meter lange openlucht-maquette van de Waterlinie midden in het paviljoen, is het pronkstuk van het Waterliniemuseum. Wanneer je het museum bezoekt, kun je stap voor stap de verdedigingswerken onder water zetten. Zo ervaar je hoe de Waterlinie werkt.

Ontdek de geschiedenis

Na een bezoek aan het museum in Fort bij Vechten in Bunnik leer je van alles over de Waterlinie. Tijdens een interactieve ontdekkingstocht door de geschiedenis van de waterverdedigingswerken vertellen verschillende mensen over het leven langs de linie. Zo vertelt prins Maurits over hoe hij in 1589 het idee kreeg om een waterlinie te bouwen. Een boerin neemt je mee naar het rampjaar 1672, het jaar waarin de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd aangevallen door Engeland, Frankrijk en de bisdommen van Münster en Keulen. Een soldaat uit het jaar 1794 laat je zien waar de zwakke plekken in de verdedigingslinie zitten. Naast een museumbezoek kun je ook het fort ontdekken met zijn historische gebouwen en prachtige flora en fauna.

Architectonisch hoogstandje

Het museum is een architectonisch hoogstandje. Ontworpen door Anne Holtrop en gebouwd door aannemer Heijmans. Je komt binnen via een spectaculaire entree over de slotgracht. Wie vervolgens via de donkere bomvrije kazerne het museum binnentreedt, wordt overweldigd door het gebouw met zijn organische vorm. De gebogen lijnen en het speciale beton geven het paviljoen een robuust karakter. Binnen het paviljoen bevinden zich behalve het museum een café, kenniscentrum, auditorium en de museumwinkel. De parkeerplaats naast het fort, is gebouwd van duurzame materialen. Een bijzondere plek om je auto te stallen getuige de internationale prijs die Parklaan landschapsarchitecten kreeg voor het ontwerp ervan. Projectleider Joke Kleijweg van de provincie: “We hebben voor kwaliteit gekozen. Niet alleen voor het museumgebouw, maar ook voor de tentoonstelling en de parkeerplaats.”

Nominatie UNESCO Werelderfgoed 2019

De Nieuwe Hollandse Waterlinie is genomineerd als UNESCO Werelderfgoed (als uitbreiding van de Stelling van Amsterdam). Toegankelijkheid van het erfgoed is een belangrijk criterium om die nominatie in 2019 te kunnen verzilveren. Met de bouw van het museum is 17 miljoen euro gemoeid. Dat het Waterliniemuseum er nu ook echt is, is te danken aan de intensieve samenwerking tussen de gemeente Bunnik, Staatsbosbeheer, exploitant Nieuwland en de provincie Utrecht. Vanaf het begin van het project zijn de krachten gebundeld. De financiering van het museum kwam door middel van cofinanciering tot stand. De provincie droeg 7 miljoen euro bij, de rest van het geld is afkomstig van (inter)nationale fondsen en sponsoren. Na de opening van het museum trekt de provincie zich terug en draagt ze het stokje over aan exploitant Nieuwland.

Een interactief museum

Een grote groep van enthousiaste vrijwilligers zal straks de rondleiding geven. ‘Het museumteam kan niet wachten tot de opening. We zijn allemaal zo trots op het resultaat’, vertelt salesmanager Sharon Naber. ‘De interactieve opzet van het museum is aansprekend voor zowel volwassenen als kinderen. We krijgen er al veel complimenten over. Sommige mensen vragen of het entreegebouw het museum is.’ Het museum ligt verdiept in een van de fortgebouwen verscholen. Net als de waterlinie zelf. Het museum is ook de poort tot het prachtige waterlinielandschap. De vele fiets-, vaar- en wandelroutes die de forten en vestingsteden met elkaar verbinden, maken dat het er goed toeven is.

Limes ontmoet Waterlinie

Fort bij Vechten staat op het kruispunt van twee historische linies: de Hollandse Waterlinie en de Romeinse rijksgrens, de Limes. Net als de Waterlinie staat de Limes op de lijst van voorlopig UNESCO-erfgoed.

In de eerste drie eeuwen van onze jaartelling lag net buiten Fort bij Vechten een Romeinse legerplaats: Castellum Fectio. Deze legerplaats bood ruimte aan 500 soldaten en minstens zoveel paarden. Resten van dit fort zijn onder de grond bewaard gebleven en worden als archeologisch monument beschermd. Naast het Waterliniemuseum, op de plek van het vroegere Castellum, staat een 640 meter lang kunstwerk dat de contouren van het fort boven de grond zichtbaar maakt. Op de grote betonnen plint staan afbeeldingen van het Romeinse leven die de ontwikkeling van de archeologie door de eeuwen heen tonen.

Meer informatie