Ruimtelijke Ontwikkeling

Editie 9 - September 2015

Slimmer omgaan met ruimte

De Utrechtse Heuvelrug is één van de grootste aaneengesloten bosgebieden in Nederland. Het gebied is bovendien dichtbevolkt en dat wringt hier en daar. Door de aanleg van wegen en de bouw van woningen en bedrijven lag (verdere) versnippering van het gebied op de loer.

Bekijk in het magazine

De Utrechtse Heuvelrug is één van de grootste aaneengesloten bosgebieden in Nederland. Het gebied is bovendien dichtbevolkt en dat wringt hier en daar. Door deDie versnippering is niet alleen nadelig voor de economische ontwikkelmogelijkheden in het gebied, maar ook voor de natuur waarin plant- en diersoorten zich lastig kunnen verplaatsen. Om het tij te keren, is tien jaar geleden het programma Hart van de Heuvelrug gestart. Met anno 2015 mooie resultaten.

Rood voor groen en andersom

Hart van de Heuvelrug is een groot samenwerkingsproject waarin maar liefst zeventien partijen meewerkten. Naast de provincie waren dit onder meer een aantal ministeries, gemeenten, het Utrechts Landschap, zorginstellingen en ProRail. Kernidee van het project: bebouwing slopen op plekken waar de natuur extra geholpen is en bebouwing realiseren op plekken waar de natuur minder toegevoegde waarde heeft. Kortom: slimmer omgaan met beperkte ruimte.

Win/win-situatie

Het project was levensvatbaar doordat investeringen in groen (natuur) grotendeels werden terugverdiend door te investeren in rood (bebouwing). Het mes sneed daarbij aan meerdere kanten. Zo konden bijvoorbeeld gemeenten bouwen op plekken waar dat voorheen niet mogelijk was. Met de aanleg van diverse ecoducten en nieuwe stukken natuur werden tegelijkertijd het noordelijke en het zuidelijke deel van de Utrechtse Heuvelrug met elkaar verbonden. Zodat ook in de toekomst dieren zich van Grebbeberg tot Gooimeer veilig kunnen verplaatsen. Een win/win-situatie dus. Eén van de ecoducten – Op Hees bij Den Dolder – is overigens extra breed gemaakt zodat ook fietsers en wandelaars er het spoor kunnen oversteken.

Ecologische schatkamer

Eén van de kroonprojecten van Hart van de Heuvelrug is Park Vliegbasis Soesterberg. De provincie heeft dit gebied aangekocht van Defensie. Tegenwoordig herbergt het terrein niet alleen een succesvol museum (het Nationaal Militair Museum), maar ook een uniek natuurgebied van zo’n 380 hectare. Achter de hekken van Defensie heeft dit gebied in een periode van enkele decennia kunnen uitgroeien tot een ecologische schatkamer vol verrassingen. Gesignaleerd zijn onder meer broedparen van de veldleeuwerik, de roodborsttapuit en de klapekster. Te voet of op de fiets kunnen bezoekers genieten van deze unieke natuur en in contact komen met de vele plant- en diersoorten.

Succesvolle ‘rode’ projecten

Ook een aantal ‘rode’ projecten is inmiddels uitgevoerd. Zo zijn bij zorginstelling Abrona op het terrein Sterrenberg nieuwe zorgwoningen en particuliere woningen gebouwd. Verder is een voormalig defensieterrein omgevormd tot een bedrijventerrein. Eén van de bedrijven die hier nu huist, was voorheen gevestigd aan de rand van Park Vliegbasis Soesterberg, maar kon daar niet uitbreiden. Al deze rode ontwikkelingen zorgen ervoor dat de ‘groene’ investeringen worden terugverdiend. En zo wordt de belangrijkste ambitie van het project waargemaakt: het Hart van de Heuvelrug blijft kloppen!